Portret: Els Goossens

Els Goossens speelt altviool in Amsterdam Sinfonietta sinds het allereerste begin. Ze studeerde in die periode altviool in Den Haag bij Ferdinand Erblich, haar vioolstudie aan het Amsterdamse conservatorium bij Jeannelotte Hertzberger en Jaap Schröder had ze toen al afgerond. Ze vindt het orkest nog steeds geweldig en ze vertelt enthousiast over de ontwikkelingen van het orkest zoals zij die heeft ervaren en over de projecten van de komende maanden waar ze zich nu al op verheugt.

Noortje Zanen | Foto: Anna van Kooij

Wat Els zich nog het best kan herinneren van de allereerste jaren, nu al meer dan dertig jaar geleden, is dat ze nog erg veel moesten leren. ‘We waren allemaal bevlogen spelers, maar we waren ook heel onervaren. Het Russische repertoire, dat onze dirigent Lev Markiz introduceerde, was nog nieuw voor ons, dus het was één groot experiment. We hebben eindeloos met hem gerepeteerd, soms totdat het onze neus uitkwam. En toch vonden we dat we nog niet klaar waren voor het concert. Maar we hebben van Lev geleerd dat het geven van het eerste concert ook bij het repetitieproces hoort. Tegenwoordig zijn alle musici van Sinfonietta heel ervaren en dat geldt eigenlijk ook voor nieuwkomers die voor het eerst met ons meespelen. We hebben in februari een project gehad samen met studenten van het Conservatorium van Amsterdam en ik was onder de indruk van het hoge niveau van deze jonge musici, ze konden zo bij ons aanschuiven.’


Zonder dirigent

Een belangrijk omslagpunt voor het orkest was de beslissing in 1995 om zonder dirigent verder te gaan onder leiding van concertmeester Candida Thompson. ‘Ik vond het destijds een waagstuk, maar ik had er wel vertrouwen in dat het goed zou gaan. We hadden het sporadisch wel eens eerder gedaan, bijvoorbeeld als Lev ziek was. We hebben uiteraard wel moeten zoeken naar een nieuwe manier van repeteren, want dat werkt heel anders als er geen dirigent voor staat die één interpretatie heeft die hij overbrengt op het orkest. Bij ons heeft iedereen een stem die gehoord wordt. Soms heb je een uitgesproken idee, of je hebt een ander idee dan je collega’s, dan moet je samen een compromis zoeken.


“In ieder geval moet je nooit zomaar iets spelen”, zo zegt Candy vaak tegen ons, “geef altijd betekenis aan de noten die je speelt.” Soms is die zoektocht naar de juiste, gemeenschappelijke interpretatie een tijdrovend proces, maar het eindresultaat is dan meestal extra overtuigend.’ Ter illustratie noemt Els de tournee met het Nederlands Kamerkoor in september 2017. ‘Ik heb sowieso een zwakke plek voor vocale muziek, als mensen samen zingen ben ik onmiddellijk ontroerd. En als het dan lukt om na een intensief voortraject samen zulke mooie uitvoeringen te geven van het Requiem van Fauré zonder dirigent, dan ben ik extra ontroerd en dan ben ik zo blij met ons orkest.’


Toveren met klankkleur, uitstraling en woorden

Els noemt ook een belangrijke overeenkomst tussen Lev Markiz en Candida Thompson. ‘Candy weet net als Lev hoe je met klank om moet gaan. Voor beiden was de klank het tovermiddel van het orkest, want die bepaalt of iemand écht geraakt wordt. Maar Candy heeft wel een heel ander klankideaal dan Lev, veel lichtvoetiger. Ik vergelijk het wel eens met de verschillende stijlperiodes van Vincent van Gogh. De donkere tinten van de vroege werken van deze schilder passen bij Lev, de lichtgekleurde werken van zijn laatste levensjaren, zoals de zonnebloemen en de bloesems, horen bij Candy.’


‘Klank is het tovermiddel van het orkest.’

Of Sinfonietta ook een specifieke klankkleur heeft als Anthony Marwood gastconcertmeester is dat kan Els nog niet zeggen, zo goed kent ze hem nog niet. In mei keert deze violist voor de derde keer terug bij het orkest en Els ziet er naar uit. ‘Het is een hele bijzondere man en hij heeft ongelooflijk veel te vertellen. Candy kan zonder woorden met haar lichaamstaal en haar uitstraling duidelijk maken wat ze wil, dat geeft het orkest een extra glans. Anthony Marwoord heeft dat denk ik wat minder, maar hij kan het ontzettend goed uitleggen. Hij is een prettig mens, hij deelt zijn repetities waanzinnig goed in en hij blijft doorgaan. Als hij iets wil en het gebeurt niet, dan komt hij er elke keer weer op terug, net zo lang totdat iedereen begrijpt wat hij bedoelt. En dat komt niet drammerig over, want hij doet het op een bijzonder plezierige manier en daar bereikt hij heel veel mee. We gaan in mei het strijkoctet van Enescu met hem spelen, een lastig stuk dat ik nog niet kende. Ik ben het al aan het studeren en ik ben heel erg opgewonden, want het is echt prachtig. Het is écht een Sinfonietta-stuk dat we nodig op ons repertoire moeten zetten!’


Kerncentrale in het kwadraat

Els verheugt zich ook op de overige projecten die dit seizoen nog op het programma staan en op de solisten met wie ze gaan samenwerken. Zo vindt ze Alexander Melnikov bijvoorbeeld een geweldige pianist: ‘die man kan echt alles en hij weet heel veel over stijlverschillen. Ik vind KleuterSinfonietta ook superleuk om te doen, net als lesgeven, want ik maak graag muziek voor en met kinderen. We hebben vorig jaar een nieuwe voorstelling gemaakt: “Speelgoedfabriek Tokkel & Strijk”. Dat is nu mijn favoriete voorstelling, maar ik vind ze allemaal nog steeds heel leuk. Helaas zitten de concerten van KleuterSinfonietta er weer op voor dit seizoen.’


Els heeft ook zin in de tournee met Eva-Maria Westbroek in juni. ‘Kristine Blaumane was een tijd lang onze aanvoerder van de celli en als zij in het orkest zat dan was het net alsof we een soort kerncentrale in ons midden hadden, want er ging zo veel kracht van haar uit. En als ze er niet zat, dan miste je dat echt. Toen we voor het eerst met Eva-Maria Westbroek samenwerkten in 2015 was ik overrompeld: zij was een kerncentrale in het kwadraat! Ik bedoel daar niet mee dat ze heel hard kan zingen - dat kan ze namelijk ook, ze kan overal boven uitkomen als ze wil - maar dat ze zo’n krachtige persoonlijkheid heeft. Ze weet precies wat ze wil, ze leert ons waar de teksten over gaan en over hoe zij de betekenis van de tekst probeert te verklanken. Ik vind het geweldig dat ze in juni weer bij ons te gast is!’

Deel deze pagina
     

Wat zijn de voordelen van series?

  • ruime seriekorting
  • 10% extra Vriendenkorting
  • vrije-keuze-serie in Amsterdam, korting vanaf 3 concerten
  • vanaf 6 concerten gratis cd naar keuze
 

Amsterdam Sinfonietta maakt gebruik van Cookies ter verbetering van onze website. Maakt u verder gebruik van onze website dan gaat u hiermee akkoord.
Meer informatie

Ok