Violen die huilen als wolven

Klassieke muziek heeft hem altijd gefascineerd. Zijn moeder draaide veel opera, en er was een tijd dat hij kind aan huis was bij een zekere drogist met platenzaakambities. De complete Beethoven voor weinig? Alle Sjostakovitsj-symfonieën voor een prikkie? Hebben.

Joep Christenhusz

Zijn recente Jupiter-trilogie mag dan lichter en dansbaarder klinken, het was de epische sound van albums als Heavy Flowers en Promises of No Man’s Land die hem tot een internationaal gevierd artiest maakte. Beide platen staan vol met rijke, gelaagde arrangementen vol opzwepende synths en extatische strijkers. Je zou het de muzikale vruchten van een orkestraal denkende geest kunnen noemen. Toch is de combinatie van popmuziek en klassiek geen vanzelfsprekendheid, weet Johannes Sigmond, alias Blaudzun. ‘Het kan spectaculair misgaan’, vertelt de singer-songwriter. ‘Er was een tijd dat popartiesten heel gemakkelijk met een orkest het podium opstapten. Hun nieuwste liedjes snel in een wollig strijkersjasje gestoken. Lange halen, snel thuis. Kijk, dan weet je zeker dat je de angel uit een nummer haalt.’


Creëren in plaats van reproduceren

Niettemin staat Blaudzun vanaf 5 januari zelf elf keer op het podium met een strijkorkest. Dan begint zijn Breder dan klassiek-tournee met Amsterdam Sinfonietta. Klinkende namen als Patrick Watson, Rufus Wainwright en Wende Snijders gingen hem voor. Net als bij eerdere edities moet het een programma worden dat de geijkte crossover-formule overstijgt. Sigmond: ‘We willen met verschillende muziekstijlen een avond neerzetten die één geheel vormt, een concert dat staat als een huis. Dat bedoel ik vrij letterlijk. Een goed programma heeft verschillende kamers. Er moet een kamer zijn om een feestje in te vieren, een kamer om de liefde in te bedrijven en een kamer om in uit te huilen.’


‘We willen een avond neerzetten die één geheel vormt, een concert dat staat als een huis.’


De zeer gevarieerde setlist spreekt boekdelen. Natuurlijk, er staan onverwoestbare Blaudzun-klassiekers als Promises of No Man’s Land op de rol. Evenals de recente hit _hey now en de gloednieuwe single Ghosts, alle in versies voor strijkorkest. Maar de avond omvat ook klassiek repertoire, uiteenlopend van instrumentaal werk van Bach en Glass tot een Purcell-aria, waarin Sigmond zelf het vocale aandeel voor zijn rekening neemt. Lachend: ‘Dat vind ik best een beetje spannend, ja.’ Ook speelt hij een aantal nummers van persoonlijke muzikale helden. Onder meer Sufjan Stevens’ Chicago, Serge Gainsbourgs Valse de Melody en Lithium van Nirvana. Alle songs werden ingrijpend bewerkt. ‘Als je andermans liedjes gaat spelen, dan moet je er wel iets eigens van maken’, zegt Sigmond. ‘Anders kun je het net zo goed niet doen. Ik wil creëren in plaats van reproduceren.’


Samen met Amsterdam Sinfonietta’s artistiek coördinator en programmeur Willem de Bordes en een legertje virtuoze arrangeurs onderwierp hij de liedjes daarom grondig aan het fileermes: ‘We hebben bij iedere song gezocht naar de kern, door ze tot op het bot te ontleden. Vanuit dat geraamte zijn we opnieuw gaan bouwen.’ En dus kan het zomaar gebeuren dat een nummer als Everything in Its Right Place van Radiohead via een nieuw gecomponeerde brug naadloos overloopt in Duet van Steve Reich. Overigens ging Sigmond zijn eigen liedjes even rigoureus te lijf. Wolf’s Behind the Glass, normaal gespeeld op alleen een ukelele, kreeg een extreme makeover aangemeten door arrangeur Oene van Geel. ‘Dat heeft-ie heel mooi gedaan’, glundert Sigmond. ‘Ik heb nooit geweten dat violen konden huilen als wolven.’


Als een popbandje

Liedjes zijn als levende organismen, vertelde Sigmond eens in een interview met Vrij Nederland. Een nummer gaat zijn eigen weg en blijkt onvermoede lagen en betekenissen in zich te dragen. Juist daarom speelt hij zijn muziek het liefst elke avond een beetje anders, al was het maar om snel in te kunnen spelen op de ‘vibe’ van een concert. ‘Soms voel je dat de vlam bijna in de pan slaat. Dan is het zaak om net even het laatste zetje te geven. Door die ene song iets langer te laten duren, of juist door snel te schakelen. Het mooie is dat Amsterdam Sinfonietta mij die mogelijkheid geeft. Veel laten we bewust open. Zelfs in de arrangementen is veel afhankelijk van mijn cues.’


‘We zijn het samen aan het doen, bijna als een popbandje. Dat waardeer ik enorm’


Die vrijheid op het podium werkt alleen als je grondig op elkaar bent ingespeeld, aldus Sigmond: ‘Amsterdam Sinfonietta neemt gelukkig echt de tijd voor dit programma. Er is veel overleg, we repeteren uitvoerig, en de arrangeurs zijn er steeds bij. We zijn het samen aan het doen, bijna als een popbandje. Dat waardeer ik enorm, want ik weet dat het er in de klassieke wereld vaak anders aan toe gaat.’


Besef van vergankelijkheid

Wie een beetje bekend is met Blaudzuns werk, weet dat de liedjes op zijn albums vol zitten met beeldrijke teksten. Neem Jupiter, waarin een eclips van de planeten Jupiter en Venus als metafoor dient voor een uit elkaar gegroeid liefdespaar: schijnbaar zo close, maar in werkelijkheid oneindig ver van elkaar verwijderd.


Gezien zijn talent als tekstdichter is het niet vreemd dat Sigmond tijdens Breder dan Klassiek de poëzie opzoekt. Zo schreef hij een nummer op de klassieker Voor wie ik liefheb wil ik heten van Neeltje Maria Min, en ging hij aan de slag met het gedicht Ademgebed van Martijn Teerlinck. In december 2013 overleed de Amsterdamse dichter, muzikant en producer aan een slepende hartkwaal, maar niet voordat hij nog een paar geniale gedichten en daverende debuutplaat (Child of Lov) de wereld in slingerde. Sigmond: ‘Die muziek en die teksten zijn geschreven met de dood op de hielen. Dat voel je heel duidelijk. Ze ademen een besef van vergankelijkheid en een urgentie die alles heel raak en helder maakt. Teerlinck is een totaal onderschat artiest naar mijn mening. Ik wil daarom een klein standbeeld voor hem oprichten.’


5 - 19 jan: ‘Breder dan klassiek met Blaudzun’. Klik hier voor info en kaarten.

Deel deze pagina
     

Wat zijn de voordelen van series?

  • ruime seriekorting
  • 10% extra Vriendenkorting
  • vrije-keuze-serie in Amsterdam, korting vanaf 3 concerten
  • vanaf 6 concerten gratis cd naar keuze
 

Amsterdam Sinfonietta maakt gebruik van Cookies ter verbetering van onze website. Maakt u verder gebruik van onze website dan gaat u hiermee akkoord.
Meer informatie

Ok