Wereldpremières van David Lang & Kate Moore

Samen met celliste Harriet Krijgh en sopraan Claron McFadden presenteert Amsterdam Sinfonietta eind oktober een uniek programma ter ere van Louis Andriessen, die dit seizoen tachtig jaar wordt. Naast twee belangrijke werken van Andriessen zelf klinken nieuwe composities van Kate Moore en David Lang, geestverwanten van Louis Andriessen van jongere generaties.

Noortje Zanen

Omdat beide composities zijn ontstaan in opdracht van de Cello Biënnale Amsterdam speelt de cello een centrale rol. Kate Moore (*1979) schreef een nieuw stuk voor cellokwartet en ‘schaduwstrijkers’ en David Lang (*1957) koos voor de bezetting van cello, sopraan en ensemble. Beide componisten vertellen enthousiast over de ontstaansgeschiedenis van hun nieuwe werken.


Een vogel die door een regenboog vliegt

De Australisch/Nederlandse componiste Kate Moore, winnaar van de Matthijs Vermeulenprijs in 2017, schreef al eerder voor Amsterdam Sinfonietta. In het spannende klankexperiment Fern onderzocht Moore de grenzen tussen strijkers en slagwerkers. Het resultaat klonk in 2014 tijdens de tournee ‘Strijken en slaan’ van Sinfonietta in samenwerking met Slagwerk Den Haag. Ruim een maand voordat de wereldpremière plaatsvindt, is het nieuwe opdrachtstuk voor de Cello Biënnale Amsterdam nog niet helemaal af, maar Kate Moore is in de afrondende fase. ‘Hoewel ik nog regelmatig mijn cello pak om verder te schaven aan de verschillende partijen van de vier cello’s en de vijf ‘schaduwspelers’, verwacht ik dat ik het stuk nu heel snel kan afronden.

De titel Arc-en-Ciel verwijst naar de vlucht van een vogel door een regenboog, een beeld dat ik steeds heel duidelijk voor ogen had als ik aan het componeren was. Natuurlijk kan een vogel noch een mens fysiek door een regenboog vliegen, maar ik zie het toch heel goed voor me. Het effect van alle zeven kleuren die op de vogel schijnen, levendige kleuren die indringend op ons af komen. Het doet mij een beetje denken aan een beroemde scène uit de film ‘2001: A Space Odyssey’ van Stanley Kubrick, de hypnotiserende reis door ruimte en tijd van de astronaut die op weg is naar de planeet Jupiter. Hier zie je ook de meest inventieve kleurencombinaties voorbij vliegen. Mijn vlucht van de vogel is niet hetzelfde, maar het kleureneffect dat ik voor ogen heb is vergelijkbaar. De natuurtonenreeks op de snaar van een cello lijkt op het kleurenpalet van de regenboog. Als deze tonen eenmaal in beweging worden gezet door een bepaald ritme, dan is het net alsof de kleuren tot leven komen. Dit lichtspel, deze kleurendans, is als de psychedelische vlucht van de vogel.’


‘De natuurtonenreeks op de snaar van een cello lijkt op het kleurenpalet van de regenboog.’


Kate Moore heeft zin in de wereldpremière die plaatsvindt tijdens de Cello Biënnale Amsterdam op 27 oktober en de overige concerten in Nederland. ‘Door stom toeval was ik tijdens alle voorgaande edities steeds niet in Nederland in de periode van het festival. Juist omdat ik zelf ook cello speel, voel ik me nauw betrokken bij de Cello Bïennale. Ik ben blij dat ik dit keer eindelijk aanwezig kan zijn en dat er een wereldpremière van mij zal klinken. Ik zie ook uit naar de samenwerking met Amsterdam Sinfonietta. Deze musici staan altijd open voor nieuwe ideeën en vanaf de eerste repetitie beginnen we samen aan onze reis, we gaan samen een nieuw verhaal vertellen. Bovendien zijn het geweldig goede musici, mijn muziek is in goede handen.’


prayers for night and sleep

De Amerikaanse componist David Lang, één van de initiatiefnemers van het succesvolle New Yorkse collectief ‘Bang on a Can’, scheef zijn nieuwe werk in opdracht van de Cello Biënnale Amsterdam en Amsterdam Sinfonietta. David Lang: ‘Uiteraard moest het stuk georiënteerd zijn op de cello, maar omdat ik recentelijk veel met zangers heb samengewerkt, had ik zin om een duet voor cello en sopraan te schrijven, begeleid door een ensemble dat het duo nauwlettend in de gaten houdt. Ik heb me laten inspireren door een serie joodse gebeden die worden gezongen voor het slapen gaan. In eerste instantie dacht ik dat dat een meditatief, rustig en vredig stuk zou opleveren. Maar toen ik onderzoek deed naar dit soort gebeden, kwam ik erachter dat ze vooral gaan over hoeveel angsten we kennen voordat we gaan slapen en hoeveel bescherming we nodig hebben voor alles wat ons tijdens onze slaap kan overkomen. En hoe kan je nu ontspannen blijven bij al dat soort verontrustende gedachten?

Ik heb er uiteindelijk voor gekozen om twee delen te schrijven. In het eerste deel ‘night’ klinken alle gedachten en gevoelens die we hebben voordat we gaan slapen. Sommige gedachten zijn eenvoudig en simpel, anderen zijn juist gecompliceerd, verontrustend of angstaanjagend. In het tweede deel ‘sleep’ klinken gebeden die oproepen ons te beschermen tegen alles wat ons kan overkomen. In dit deel heb ik de joodse gebeden in mijn eigen woorden herschreven, ontdaan van verwijzingen naar het Joodse geloof. Ik zie deze nieuwe gebeden als een soort gids voor universele hoop op bescherming.’


‘Ik heb me laten inspireren door een serie joodse gebeden. In eerste instantie dacht ik dat dat een meditatief, rustig en vredig stuk zou opleveren.’

Ook David Lang ziet uit naar de wereldpremière op 27 oktober en naar de opeenvolgende tournee door Nederland. Maar hij heeft het meest zin in de repetities, want die zijn voor hem essentieel. ‘Ik verander nog wel eens wat tijdens het repetitietraject, vooral als ik met zangers samenwerk. Iedere zanger is uniek en heeft een eigen persoonlijkheid en muzikaal karakter. Daarom vind ik het zo boeiend om muziek voor zangers te schrijven. Het komt regelmatig voor dat ik een bepaald woord in een zin zelf niet zo belangrijk vind, maar dat een zanger ditzelfde woord zo krachtig articuleert dat ik mijn muzikale frase dan liever aanpas aan de interpretatie van de betreffende zanger.

Ik heb al een paar keer kort met Claron McFadden samengewerkt, maar niet zo intensief als ik nu zal gaan doen. Ik zie er naar uit om haar écht te leren kennen en hopelijk lukt het mij om haar unieke muzikale stem zo goed mogelijk te benutten. Hetzelfde geldt voor Harriet Krijgh en de musici van Amsterdam Sinfonietta: die ontmoet ik in oktober voor het eerst. Ik verheug me op de eerste repetitie en ik ben benieuwd of de interpretatie van deze musici overeenkomt met wat ik op dit moment in mijn gedachten heb. Ik kan pas écht iets over mijn nieuwe stuk zeggen als ik het voor het eerst heb gehoord.’


27 okt - 4 nov: ‘Andriessen & Moore’. Klik hier voor info en kaarten.

Deel deze pagina
 

Amsterdam Sinfonietta maakt gebruik van Cookies ter verbetering van onze website. Maakt u verder gebruik van onze website dan gaat u hiermee akkoord.
Meer informatie

Ok